Panamees Hooggerechtshof vernietigt havenconcessies CK Hutchison, gevolgen voor wereldwijde handelsactiva

Het Hooggerechtshof van Panama heeft op donderdag 29 januari 2026 een baanbrekende uitspraak gedaan die de maritieme sector op zijn grondvesten doet schudden. De rechters hebben de concessiecontracten van de Panama Ports Company (PPC), een dochteronderneming van het in Hongkong gevestigde CK Hutchison Holdings, officieel nietig verklaard. Volgens de hoogste gerechtelijke instantie was het wettelijke kader waarop de concessie rustte ongrondwettelijk. Deze beslissing heeft onmiddellijke gevolgen voor de wetgeving en de handelingen die de exploitatie van de cruciale kanaalterminals ondersteunen, waardoor de huidige operationele status van deze faciliteiten per direct ongeldig is geworden.

De uitspraak treft specifiek de automatische verlenging van 25 jaar die PPC in 2021 wist te bemachtigen. Hiermee komt een abrupt einde aan bijna drie decennia van operationele controle over de Balboa-terminal aan de Pacifische kust en de Cristóbal-terminal aan de Atlantische zijde. Sinds het begin van de concessie heeft PPC meer dan 1,8 miljard dollar geïnvesteerd in de infrastructuur en technologische vernieuwing van deze locaties. De juridische strijd werd aangewakkerd door de Panamese controleur-generaal, Anel Flores. Hij spande rechtszaken aan vanwege vermeende schendingen van de grondwet en onregelmatigheden, waaronder beweringen dat PPC verzuimde het volledige aandeel aan verschuldigde belastingen af te dragen aan de staat. De oorspronkelijke overeenkomst stamt uit 1997, een periode die voorafging aan de historische overdracht van het Panamakanaal door de Verenigde Staten aan het Panamese bestuur in 1999.

In een officiële verklaring stelt PPC dat de beslissing van het hof een solide juridische basis mist en waarschuwt het bedrijf dat de stabiliteit van duizenden Panamese gezinnen die afhankelijk zijn van de havenactiviteiten nu in gevaar komt. PPC behoudt zich alle rechten voor om juridische stappen te ondernemen, zowel via nationale als internationale procedures. Deze gerechtelijke actie zorgt voor grote onzekerheid rondom een enorme geplande desinvestering door CK Hutchison: de voorgestelde verkoop van hun wereldwijde havenactiviteiten ter waarde van 23 miljard dollar aan een consortium onder leiding van BlackRock en de Mediterranean Shipping Company (MSC). Deze verkoop, aangekondigd in maart 2025, kampte al met vertragingen tot in 2026 door streng toezicht van toezichthouders, mede door de eis van Peking voor een meerderheidsbelang voor het staatsbedrijf Cosco Shipping. Na de bekendmaking van de uitspraak daalden de aandelen van CK Hutchison in Hongkong met meer dan 4,6%.

De geopolitieke gevolgen van deze uitspraak zijn aanzienlijk, aangezien het Panamakanaal verantwoordelijk is voor de doorvoer van minstens 5% van de totale wereldwijde handel. De beslissing wordt door analisten geïnterpreteerd als een stap die in lijn ligt met de nationale veiligheidsagenda van de regering-Trump, die actief probeert de strategische invloed van China op de infrastructuur van de waterweg te beperken. De regering van Hongkong heeft de nietigverklaring inmiddels scherp veroordeeld en stelt dat dit het vertrouwen van internationale investeerders ernstig ondermijnt. Tegelijkertijd liet het Chinese ministerie van Buitenlandse Zaken weten dat het de legitieme rechten en belangen van de betrokken Chinese ondernemingen met alle mogelijke middelen zal beschermen.

Ondertussen zet de Panama Canal Authority (ACP) haar strategische diversificatieplan onvermoeibaar voort om de internationale concurrentiepositie te waarborgen. De ACP is van plan om nog voor het einde van 2026 de contracten toe te wijzen voor de nieuwe terminals Corozal aan de Pacifische zijde en Telfers aan de Atlantische zijde. De exploitatie van deze nieuwe faciliteiten moet in 2029 van start gaan. Het doel van dit project is om de jaarlijkse capaciteit voor containerverwerking te verhogen van de huidige 9,5 miljoen TEU naar 15 miljoen TEU. Deze ambitieuze ontwikkeling maakt deel uit van een breder moderniseringsplan van 8,5 miljard dollar. Terwijl de juridische status van de bestaande Balboa- en Cristóbal-operaties in onzekerheid verkeert, focust Panama zich op het herstellen van de juridische soevereiniteit en het veiligstellen van de toekomstige logistieke capaciteit van het land.