Sąd w Panamie unieważnia koncesje portowe CK Hutchison, uderzając w globalne aktywa handlowe

Sąd Najwyższy Panamy wydał przełomowy wyrok w czwartek, 29 stycznia 2026 roku, unieważniając umowy koncesyjne należące do Panama Ports Company (PPC), spółki zależnej hongkońskiego giganta CK Hutchison Holdings. Organ sądowniczy orzekł, że podstawowe ramy prawne upoważniające do przyznania koncesji były niezgodne z konstytucją. Decyzja ta skutkuje natychmiastowym unieważnieniem przepisów oraz aktów prawnych, które stanowiły fundament operacyjny dla kluczowych terminali zlokalizowanych przy Kanale Panamskim. Wyrok ten wywołał natychmiastowe poruszenie w sektorze logistycznym, stawiając pod znakiem zapytania stabilność prawną dotychczasowych umów infrastrukturalnych.

Orzeczenie to w sposób szczególny uderza w automatyczne przedłużenie kontraktu o 25 lat, które PPC zabezpieczyło w 2021 roku. Tym samym przerwano niemal trzy dekady operacyjnej kontroli firmy nad terminalem Balboa po stronie Pacyfiku oraz terminalem Cristóbal po stronie Atlantyku. Warto zauważyć, że w trakcie swojej dotychczasowej działalności PPC zainwestowało ponad 1,8 miliarda dolarów w rozwój infrastruktury i nowoczesnych technologii w tych lokalizacjach. Batalia prawna, która doprowadziła do tego finału, została zainicjowana przez kontrolera generalnego Panamy, Anela Floresa. Złożył on pozwy wskazujące na naruszenia konstytucyjne oraz liczne nieprawidłowości, w tym zarzuty dotyczące niewypłacenia przez PPC pełnej puli wymaganych podatków. Historia tej koncesji sięga 1997 roku, co miało miejsce jeszcze przed historycznym przekazaniem Kanału Panamskiego przez Stany Zjednoczone pod administrację panamską w 1999 roku.

W oficjalnym oświadczeniu przedstawiciele PPC podkreślili, że decyzja sądu jest pozbawiona rzetelnych podstaw prawnych i ostrzegli przed poważnymi konsekwencjami dla tysięcy panamskich rodzin, których byt zależy od działalności portowej. Firma zastrzegła sobie jednocześnie prawo do wykorzystania wszelkich dostępnych środków prawnych, w tym wystąpienia na drogę arbitrażu krajowego i międzynarodowego. Wyrok wprowadza ogromną niepewność w kontekście planowanej przez CK Hutchison sprzedaży globalnego biznesu portowego za kwotę 23 miliardów dolarów na rzecz konsorcjum prowadzonego przez BlackRock oraz Mediterranean Shipping Company (MSC). Transakcja ta, ogłoszona pierwotnie w marcu 2025 roku, była już wcześniej opóźniana do 2026 roku ze względu na naciski Pekinu, który domagał się większościowego udziału dla państwowego przedsiębiorstwa Cosco Shipping. Bezpośrednio po ogłoszeniu wyroku akcje CK Hutchison na giełdzie w Hongkongu straciły na wartości ponad 4,6%.

Geopolityczne znaczenie tego wyroku jest trudne do przecenienia, biorąc pod uwagę, że Kanał Panamski odpowiada za tranzyt co najmniej 5% światowego handlu. Decyzja ta jest interpretowana przez analityków jako krok zbieżny z agendą bezpieczeństwa narodowego administracji Trumpa, która aktywnie dąży do ograniczenia strategicznych wpływów Chin na infrastrukturę kluczowych dróg wodnych. W odpowiedzi na te wydarzenia rząd Hongkongu potępił unieważnienie koncesji, argumentując, że takie działanie drastycznie podważa zaufanie inwestorów zagranicznych. Z kolei chińskie Ministerstwo Spraw Zagranicznych zadeklarowało, że podejmie niezbędne kroki w celu ochrony uzasadnionych praw i interesów swoich przedsiębiorstw działających w tym regionie.

Równocześnie Zarząd Kanału Panamskiego (ACP) intensyfikuje prace nad planem dywersyfikacji strategicznej, który ma na celu utrzymanie wysokiej konkurencyjności drogi wodnej. ACP planuje przyznać kontrakty na budowę i obsługę nowych terminali Corozal na Pacyfiku oraz Telfers na Atlantyku jeszcze przed końcem 2026 roku. Rozpoczęcie operacji w tych obiektach przewidziane jest na 2029 rok, co ma pozwolić na zwiększenie rocznej zdolności przeładunkowej kontenerów z obecnych 9,5 miliona TEU do poziomu 15 milionów TEU. Inwestycja ta stanowi element szerokiego planu modernizacji o wartości 8,5 miliarda dolarów. Działania te są realizowane w czasie, gdy status prawny terminali Balboa i Cristóbal pozostaje niejasny, co uwypukla determinację Panamy do odzyskania pełnej suwerenności prawnej przy jednoczesnym dbaniu o przyszły potencjał logistyczny kraju.