Koolstof-14 Datering Wijst op Kopie van Popotla Kaart uit de Jaren '50, Geen 16e-Eeuws Origineel

Recente voorlopige resultaten van koolstof-14 datering op de Popotla Kaart, een object dat wordt bewaard in de Nationale Bibliotheek voor Antropologie en Geschiedenis (BNAH), suggereren een drastische herziening van de veronderstelde ouderdom. Het geanalyseerde huidmateriaal lijkt te dateren uit circa 1950. Deze bevinding zet de langgekoesterde toeschrijving van het document aan de 16e eeuw op losse schroeven. Die eerdere toewijzing was voornamelijk gebaseerd op de beschrijving uit 1947 door archeoloog Alfonso Caso, die het stuk kenmerkte als een pre-Spaanse codex. Antropologe Isabel Bueno, die momenteel de leiding heeft over dit onderzoek, bevestigde de voorlopige datering van 1950 en merkte op dat de wetenschappelijke consensus tot dusver sterk leunde op de eerdere classificatie van Caso.

Bueno begon haar betrokkenheid bij deze pictografische codex in 2010. Pas in juli 2025 werden de benodigde fysieke analyse- en onderzoeksmachtigingen verkregen van het Nationaal Instituut voor Antropologie en Geschiedenis (INAH). De studie is multidisciplinair en omvat codicologische technieken, waaronder forensische belichting, analyse van chemische pigmenten en onderzoek naar de microscopische vezelstructuur. Bij de chemische beoordeling van de kleurstoffen op de kaart werden sporen van lood en arseen aangetroffen. Dit zijn stoffen die vaak worden gebruikt in moderne verfformuleringen, wat de recentere datering ondersteunt. Dit bewijsmateriaal wijst er sterk op dat het onderzochte exemplaar een hedendaagse reproductie is van een origineel document waarvan de huidige verblijfplaats onbekend blijft.

Het onderzoek onder leiding van Bueno impliceert dat de oorspronkelijke codex al vóór 1866 in het Nationaal Museum had moeten zijn opgenomen, volgend op een decreet van Keizer Maximiliaan om het stuk te laten vervaardigen. Historische archieven wijzen erop dat Dominik Bilimek, die na de executie van Maximiliaan in 1867 het beheer van het Nationaal Museum op zich nam, mogelijk verantwoordelijk was voor de overdracht van bepaalde kopieën naar Europa. De lopende studie, waaraan specialisten van de Nationale Autonome Universiteit van Mexico (UNAM) en de Universiteit van Warschau deelnemen, zal naar verwachting begin 2026 worden afgerond.

Het onderzoeksteam heeft reeds ten minste drie andere versies van de kaart gedocumenteerd naast het geanalyseerde stuk huid. Hieronder valt een afschrift uit 1720, gemaakt door Gómez de Orozco op doorschijnend papier. Een derde versie bestaat op albanenpapier uit de 20e eeuw, mogelijk in opdracht van Caso zelf in de late jaren veertig. Bovendien zijn er nog twee andere kopieën bekend die zich in Wenen bevinden, specifiek in de Kaartafdeling van de Oostenrijkse Nationale Bibliotheek, een internationaal erkende instelling voor cartografische collecties. Bueno ziet deze uitkomst als een kans voor wetenschappelijke correctie. Zij stelt dat inheemse cartografie een interpretatie vereist die fundamenteel verschilt van de aannames van Caso, wat een herlezing van de afgebeelde ruimtelijke relaties noodzakelijk maakt.

Om een definitieve oplossing te vinden voor het herkomstmysterie, heeft het team een contrasterend monster opgevraagd bij INAH. Dit zal dienen als vergelijking met de initiële radiokoolstofmetingen. De bevindingen zullen naar verwachting worden gedeeld tijdens een colloquium dat door INAH wordt georganiseerd op vrijdag 28 november 2025 in het Nationaal Museum van Antropologie. De Weense exemplaren, die bekend staan om hun betere conservering, hebben het onderzoek geholpen door subtiele details bloot te leggen die verloren zijn gegaan in de Mexicaanse reproducties. Bueno theoretiseert dat de oorspronkelijke kaart mogelijk afstamt van een 'primordiale titel', een juridisch document dat door de bewoners van Popotla werd gebruikt om hun landaanspraken te onderbouwen.