Psychologisch Onderzoek Classificeert Drinkmotieven en Koppelt Deze aan Alcoholrisico's

Recent psychologisch onderzoek heeft een direct verband vastgesteld tussen de mate waarin individuen zich bewust zijn van hun persoonlijke motieven om alcohol te consumeren en zowel de frequentie van dit gebruik als de ernst van de negatieve gevolgen. Deze bevindingen benadrukken dat inzicht in de drijfveren achter het drinken een cruciale stap vormt in het beheer van alcoholgebruikspatronen.

Een gedetailleerde studie identificeerde vier onderscheidende motivationele profielen onder drinkers, die een spectrum van risiconiveaus blootlegden. De categorie van de 'Doelloze Drinkers', vaak mannelijk, die onduidelijke redenen voor hun consumptie hadden, vertoonde de meest ernstige negatieve uitkomsten, wat suggereert dat een gebrek aan helderheid over de redenen correleert met een grotere kwetsbaarheid voor problemen. Een tweede profiel betrof de 'Extern Gecontroleerde Drinkers', die alcohol gebruikten om bijvoorbeeld zelfvertrouwen te kweken of onder druk van sociale conventies te bezwijken; dit patroon was significant geassocieerd met een hoge frequentie van zwaar alcoholgebruik.

In contrast hiermee bevonden zich de 'Flexibele Drinkers', het grootste cohort in de studie, die diverse motieven rapporteerden maar over het algemeen een gematigd drinkgedrag vertoonden. Het vierde profiel, de 'Plezierdrinkers', kenmerkte zich door intrinsieke motivatie en matige consumptie met minimale negatieve effecten, waarbij deze groep vaker werd waargenomen onder oudere deelnemers. Onderzoekers van het Trimbos-instituut wijzen er bovendien op dat bij jongeren motieven zoals 'enhancement' en sociale motieven vaak de boventoon voeren, wat kan leiden tot binge drinken, gedefinieerd als het drinken van vijf of meer glazen bij één gelegenheid.

Deskundigen benadrukken dat het identificeren van de persoonlijke drinkintentie een fundamentele strategie voor zelfverbetering is om het eigen alcoholgebruik kritisch te herzien. Dit onderzoek volgt op de aanscherping van adviezen door volksgezondheidsinstanties, zoals de Gezondheidsraad, die volwassenen adviseert geen alcohol te drinken, of in ieder geval niet meer dan één standaardglas per dag. Deze richtlijn werd in 2022 door slechts 44 procent van de volwassenen nageleefd, waarbij vrouwen en ouderen zich hier vaker aan hielden dan mannen en jongeren.

De World Health Organization (WHO) heeft recentelijk in The Lancet Public Health bevestigd dat er geen enkel niveau van alcoholgebruik als volkomen veilig voor de gezondheid kan worden beschouwd. Alcohol is geclassificeerd als een groep 1 kankerverwekkende stof, vergelijkbaar met asbest en tabak, en wordt causaal in verband gebracht met ongeveer 200 aandoeningen, waaronder zeven soorten kanker. Zelfs licht en matig gebruik is verantwoordelijk voor een aanzienlijk deel van de alcoholgerelateerde kankers in de Europese regio van de WHO. Het Trimbos-instituut meldt dat het advies van de Gezondheidsraad een reactie is op nieuw bewijs over de schadelijkheid van alcohol, met als streven, conform het Nationaal Preventieakkoord, overmatig gebruik terug te dringen door middel van educatie en beleidsmaatregelen.