Vào ngày 30 tháng 01 năm 2026, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskyy đã công khai bác bỏ đề xuất của Điện Kremlin về việc tổ chức các cuộc đàm phán hòa bình tại Moscow, thay vào đó đưa ra lời mời thách thức tới Tổng thống Nga Vladimir Putin đến Kyiv. Động thái ngoại giao này diễn ra trong bối cảnh căng thẳng leo thang do các cuộc tấn công liên tiếp của Nga vào cơ sở hạ tầng năng lượng của Ukraine, làm dấy lên những quan ngại nghiêm trọng về an toàn hạt nhân trên toàn quốc. Lời mời đáp trả này khẳng định lập trường của Kyiv, bác bỏ bất kỳ cuộc đối thoại nào diễn ra trên lãnh thổ của bên gây hấn.
Phát biểu tại một cuộc họp báo, Tổng thống Zelenskyy tuyên bố việc gặp gỡ tại Moscow là "bất khả thi" vì Nga là bên phát động chiến sự, đồng thời ông loại trừ Belarus khỏi vai trò địa điểm trung lập, coi Minsk là "đồng minh trong các hành động này". Ông Zelenskyy nhấn mạnh sự sẵn sàng tham gia một hội nghị thượng đỉnh cấp lãnh đạo dưới bất kỳ hình thức nào thực sự hướng tới việc chấm dứt chiến tranh, và đặt câu hỏi liệu ông Putin có "dám" đến Kyiv để đối thoại hay không. Sự trao đổi này diễn ra ngay sau vòng đàm phán ba bên do Hoa Kỳ làm trung gian tại Abu Dhabi từ ngày 23 đến 24 tháng 01 năm 2026, vòng đàm phán mà các bên đã không đạt được đột phá đáng kể nào. Vòng đàm phán tiếp theo dự kiến vào ngày 01 tháng 02 năm 2026, nhưng có nghi vấn bị hoãn do căng thẳng giữa Hoa Kỳ và Iran.
Chính sách đáp trả của Ukraine đối với các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng năng lượng được Tổng thống Zelenskyy xác nhận: nếu Nga ngừng các cuộc tấn công vào các địa điểm năng lượng của Ukraine, thì Ukraine sẽ kiềm chế không tấn công các cơ sở năng lượng của Nga. Sự việc này xảy ra sau khi cựu Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump kêu gọi ông Putin tạm dừng các cuộc tấn công trong một tuần, mặc dù Điện Kremlin sau đó chỉ xác nhận việc tạm dừng này có thể chỉ giới hạn ở Kyiv và sắp hết hiệu lực. Các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng năng lượng diễn ra liên tục; ví dụ, các lực lượng Nga đã phóng 111 máy bay không người lái chiến đấu và một tên lửa đạn đạo vào đêm 29-30 tháng 01 năm 2026. Theo Thứ trưởng Bộ Năng lượng Ukraine Artem Nekrasov, Nga đã nối lại các cuộc tấn công lưới điện sau khi thỏa thuận ngừng bắn kết thúc, khiến các khu vực Kharkiv, Sumy, Dnipropetrovsk và Cherkasy bị mất điện.
Các rủi ro an toàn hạt nhân đã được đưa lên mức báo động cao nhất, dẫn đến phiên họp khẩn cấp của Hội đồng Thống đốc Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) tại Vienna vào ngày 30 tháng 01 năm 2026. Tổng giám đốc IAEA Rafael Mariano Grossi và Đại sứ Hà Lan tại IAEA Peter Potman đều bày tỏ "mối quan ngại sâu sắc về những rủi ro an toàn và an ninh hạt nhân đáng kể và ngày càng tăng" liên quan đến các nhà máy điện hạt nhân của Ukraine, với ông Potman cảnh báo viễn cảnh tai nạn đang ở "ngưỡng cửa trở thành hiện thực". Phái đoàn Vương quốc Anh tại IAEA nhấn mạnh trách nhiệm trực tiếp của Nga đối với những thách thức an toàn hạt nhân này. Các sự cố trước đó, như việc mất điện ngoài cơ sở tại Nhà máy Điện hạt nhân Chornobyl vào ngày 20 tháng 01 năm 2026, và lệnh ngừng bắn được IAEA dàn xếp tại Nhà máy Điện hạt nhân Zaporizhzhia (ZNPP) vào ngày 16 tháng 01 năm 2026 để sửa chữa đường dây điện dự phòng, càng làm nổi bật sự mong manh của tình hình.
Bối cảnh xã hội Ukraine cho thấy sự kiên cường bất chấp áp lực. Một cuộc thăm dò của KIIS (tháng 01 năm 2026) cho thấy 77% người Ukraine tin rằng đất nước vẫn có khả năng kháng cự hiệu quả, mặc dù 69% coi cuộc chiến là mối đe dọa hiện hữu, tăng so với mức 66% vào tháng 02 năm 2025. Ông Andriy Bychenko từ Trung tâm Razumkov nhận định không có sự thay đổi cơ bản nào trong thái độ; người dân Ukraine hiểu rằng đầu hàng sẽ không cải thiện tình hình. Ông Oleh Saakian, nhà phân tích chính trị, cho rằng sự mệt mỏi và tức giận tích tụ đang chuyển hóa thành sự thách thức lớn hơn đối với nhà nước xâm lược, duy trì sự ủng hộ rộng rãi cho Tổng thống.
Trong khi đó, các nỗ lực ngoại giao khác vẫn được duy trì, với vòng đàm phán thứ hai do Mỹ làm trung gian tại UAE kết thúc vào ngày 05 tháng 02 năm 2026 với kết quả nhân đạo là nhất trí trao đổi 314 tù binh chiến tranh. Tuy nhiên, các vấn đề cốt lõi về lãnh thổ vẫn là rào cản lớn, phản ánh sự khác biệt chính trị sâu sắc giữa các bên. Sự đối lập giữa áp lực quân sự trực tiếp lên cơ sở hạ tầng sinh tồn và các lời mời ngoại giao mang tính biểu tượng cho thấy một giai đoạn phức tạp, nơi an ninh vật chất và tiến trình chính trị gắn bó không thể tách rời, ngay cả khi Nga tiếp tục giành quyền kiểm soát các làng Staroukrainka và Stepanivka ở miền đông vào ngày 04 tháng 02 năm 2026.
