Białko Mleka Nie Łagodzi Zaburzeń Jelitowych i Zegara Biologicznego po Ograniczeniu Wzrostu u Myszy

Badania opublikowane 11 listopada 2025 roku rzucają nowe światło na złożoność wczesnych zaburzeń rozwojowych u ssaków, koncentrując się na jelitach i ich wewnętrznych mechanizmach czasowych. Léa Chantal Tran i współpracownicy przeprowadzili analizę na modelu mysim, symulując warunki ograniczonej dostępności składników odżywczych, analogiczne do tych obserwowanych u niemowląt urodzonych przedwcześnie lub z zahamowaniem wewnątrzmacicznym. Kluczowym odkryciem było to, że wczesne ograniczenie wzrostu postnatalnego wywołało znaczące zniekształcenia w architekturze jelitowej oraz w ekspresji molekularnych genów zegarowych, co bezpośrednio przekłada się na upośledzenie rytmów okołodobowych.

Ta desynchronizacja rytmów biologicznych jest krytyczna, ponieważ zegar jelitowy reguluje funkcje trawienne i nadzór immunologiczny w ścisłej korelacji z cyklem światło-ciemność. W kontekście tego nowego badania, doustna suplementacja laktoferyną bydlęcą (bLf), białkiem obecnym w mleku, w okresie laktacji nie okazała się skuteczna w łagodzeniu tych głębokich zakłóceń. Ustalenia te stanowią istotne wyzwanie dla dotychczasowych założeń dotyczących interwencji żywieniowych w neonatologii, mimo że wcześniejsze prace sugerowały, że bLf może chronić przed stanami zapalnymi jelit i martwiczym zapaleniem jelit (NEC) u noworodków.

Wcześniejsze badania wskazywały na zdolność bLf do ochrony przed NEC, sugerując szerokie spektrum korzyści, w tym działanie przeciwbakteryjne i immunomodulacyjne, wynikające z jej właściwości wiązania żelaza. Na przykład, podawanie bLf redukowało śmiertelność w modelu mysim zakażonym Escherichia coli z 96% do 30%. Ponadto, inne badania wykazały, że bLf może zmniejszać częstość występowania sepsy o późnym początku (LOS) u wcześniaków, chociaż największe badanie, ELFIN, nie wykazało istotnej redukcji LOS lub NEC u 2203 niemowląt. Niemniej jednak, w modelu wzrostu ograniczonego przez Tran i współpracowników, bLf nie była w stanie skorygować ani zaburzeń strukturalnych, ani molekularnych zegara jelitowego.

Zaburzenia rytmu okołodobowego w jelitach, jak wykazano w innych kontekstach, mogą prowadzić do zwiększonej przepuszczalności bariery nabłonkowej, co umożliwia translokację produktów bakteryjnych do krążenia ogólnoustrojowego, powiązaną ze stanami zapalnymi. W badaniu Tran i współpracowników, myszy z zahamowanym wzrostem wykazywały również zwiększoną podatność na wywołane kolit, co wskazuje na trwałą utratę odporności jelitowej. Co istotne, suplementacja bLf nie złagodziła tej podwyższonej podatności na stan zapalny, sugerując, że interwencje skupiające się wyłącznie na aspektach odżywczych lub przeciwzapalnych mogą być niewystarczające, gdy pierwotne zaburzenie rozwojowe jest już utrwalone.

Globalna rosnąca liczba wcześniaków i związanych z tym problemów ze wzrostem sprawia, że te wyniki są niezwykle aktualne dla opieki neonatologicznej. Konieczność opracowania kompleksowych strategii opieki jest podkreślana przez fakt, że rytm spożycia pokarmu jest kluczowy dla oscylacji mikrobioty jelitowej, a zaburzenia zegara gospodarza wpływają na te mikrobiologiczne oscylacje. W świetle obecnych wyników, które pokazują niepowodzenie bLf w przywracaniu rytmu okołodobowego, otwiera się ścieżka dla przyszłych badań koncentrujących się na terapiach kombinowanych lub interwencjach czasowych, a nie na pojedynczych suplementach, aby skutecznie przeciwdziałać wielowymiarowym konsekwencjom wczesnego niedożywienia u noworodków. Badanie opublikowane w Pediatric Research podkreśla, że złożoność interakcji między wczesnym stresem żywieniowym, chronobiologią a zdrowiem jelit wymaga bardziej zniuansowanych podejść terapeutycznych.