Internationaal Gerechtshof beveelt Israël tot preventie van genocide in Gaza

Op 26 januari 2024 heeft het Internationaal Gerechtshof (IGH) in Den Haag voorlopige maatregelen bevolen tegen Israël. Deze actie volgde op een klacht ingediend door Zuid-Afrika, waarin gesteld werd dat Israël de bepalingen van de Genocideconventie van 1948 schendt. Het Hof oordeelde dat het bevoegd was om de zaak te behandelen en concludeerde dat de beschuldigingen van genocide plausibel leken. Dit vormde een cruciale eerste stap in de juridische procedure, waarbij het IGH de ernst van de situatie erkende zonder een definitief oordeel over genocide te vellen.

Israël kreeg de instructie om alle mogelijke stappen te ondernemen om het plegen van genocidale daden te voorkomen. Bovendien moet het land ervoor zorgen dat de Israëlische strijdkrachten geen dergelijke handelingen uitvoeren. De specifieke verboden omvatten het doden van Palestijnen in Gaza, het toebrengen van ernstige lichamelijke of geestelijke schade, en het opzettelijk creëren van levensomstandigheden die gericht zijn op de fysieke vernietiging van de Palestijnse bevolkingsgroep. Dit zijn de kernpunten van de maatregelen die onmiddellijke actie vereisen van de Israëlische autoriteiten.

Daarnaast werd Israël verplicht om de vernietiging van bewijsmateriaal te verhinderen en de levering van broodnodige basisdiensten en humanitaire hulp te faciliteren. Dit is essentieel om de schrijnende levensomstandigheden van de Palestijnen in Gaza te verbeteren. Israël dient binnen één maand een rapport in te dienen bij het Hof over de concrete stappen die zijn ondernomen om aan deze bindende verplichtingen te voldoen.

Een opmerkelijk aspect van de uitspraak was de nadruk die het Hof legde op uitspraken van hooggeplaatste Israëlische functionarissen. Hieronder viel ook de Israëlische president Isaac Herzog, die de verantwoordelijkheid van alle Palestijnen voor de aanval van Hamas op 7 oktober 2023 benadrukte. Deze verklaringen werden door het Hof aangehaald als onderdeel van de motivering voor de opgelegde maatregelen, aangezien ze geïnterpreteerd konden worden als het bagatelliseren van het lijden van de Palestijnen. Israël heeft de beschuldigingen en de jurisdictie van het Hof echter resoluut van de hand gewezen. Het land bestempelde de aanklacht als “fundamenteel gebrekkig”. Het Israëlische Ministerie van Buitenlandse Zaken liet weten dat de beslissing van het IGH overeenkwam met de “valse voorstelling van zaken door Hamas”.

De internationale gemeenschap reageerde verdeeld op de uitspraak. Landen zoals Zuid-Afrika verwelkomden het vonnis als een belangrijke stap richting verantwoording en gerechtigheid. Andere naties, waaronder de Verenigde Staten, uitten hun bezorgdheid over de mogelijke gevolgen voor het lopende conflict. De Europese Unie (EU) riep op tot naleving van de bindende beslissingen van het Hof. De uitspraak van het IGH benadrukt de dringende noodzaak om het internationaal recht te respecteren en de burgerbevolking in conflictgebieden te beschermen. De aanhoudende humanitaire crisis in Gaza, gekenmerkt door grootschalige vernietiging van infrastructuur en een beperkte aanvoer van vitale goederen, onderstreept de urgentie van de door het Hof bevolen maatregelen. De internationale gemeenschap staat voor de uitdaging om de implementatie van deze maatregelen te waarborgen en druk uit te oefenen op Israël om zijn verplichtingen na te komen.