EU-Mercosur Akkoord Onder Druk Door Franse en Italiaanse Landbouwvereisten; VK Stelt Deadline voor Oligarchenfonds

De verwachte definitieve bekrachtiging van de grootschalige handelsovereenkomst tussen Mercosur en de Europese Unie, die gepland stond voor zaterdag 20 december 2025 in Foz do Iguaçu, loopt ernstig gevaar. De oorzaak hiervan zijn formele uitstelverzoeken ingediend door Frankrijk en Italië. Beide naties stellen dat de onvoldoende waarborgen voor hun binnenlandse landbouwsectoren de grootste hindernis vormen. Frankrijk eist met name strengere beschermingsclausules, zoals de zogenaamde 'spiegelclausules', met betrekking tot pesticidengebruik en dierenwelzijn. Italië daarentegen dringt aan op de invoering van een specifiek beschermingspakket ten behoeve van hun boeren.

De Europese Commissie had op 17 december 2025 al voorlopige landbouwcompensatiemechanismen goedgekeurd. Deze mechanismen zouden het mogelijk maken preferentiële toegang op te schorten indien de import uit de Mercosur-landen met meer dan 8 procent per jaar zou stijgen, of als de prijzen binnen een periode van drie jaar met een vergelijkbaar percentage zouden dalen. Voorstanders van het pact, waaronder Duitsland, Spanje en de Noord-Europese landen, beschouwen deze overeenkomst – die 722 miljoen mensen vertegenwoordigt en een kwart van het wereldwijde BBP omvat – als strategisch cruciaal. Het doel is om de handel te diversifiëren weg van China en de gevolgen van mogelijke tarieven vanuit de Verenigde Staten te verzachten.

De Franse president Emmanuel Macron heeft duidelijk laten weten dat zijn land zich 'krachtig zal verzetten' tegen elke poging van de EU om de goedkeuring van de overeenkomst te forceren. Premier Giorgia Meloni van Italië noemde de ondertekening 'voorbarig' zonder definitieve vastlegging van de beschermingsmaatregelen. Tegelijkertijd met deze diplomatieke spanning waarschuwde de Braziliaanse president Luiz Inácio Lula da Silva dat Brazilië de overeenkomst tijdens zijn ambtstermijn niet zal vieren als deze wordt uitgesteld, en dat het een 'harde' houding zal aannemen in toekomstige onderhandelingen.

Deze ontwikkelingen spelen zich af tegen de achtergrond van een gerichte politieke actie in het Verenigd Koninkrijk met betrekking tot de bevroren tegoeden van de gesanctioneerde Russische oligarch Roman Abramovich. Op 17 december 2025 sprak premier Keir Starmer in het Lagerhuis en stelde een ultimatum van 90 dagen. Hij eist dat Abramovich 2,5 miljard pond, afkomstig uit de verkoop van voetbalclub Chelsea in 2022, overmaakt naar een speciaal humanitair fonds voor Oekraïne.

De gelden staan sinds mei 2022 op een Britse bankrekening, na de sancties die werden ingesteld vanwege de bewezen banden van Abramovich met de Russische president Vladimir Poetin. De kern van het geschil betreft de bestemming: de Britse regering staat erop dat het volledige hoofdbedrag naar humanitaire hulp in Oekraïne gaat, terwijl Abramovich stelt dat het geld 'alle slachtoffers van de oorlog in Oekraïne' moet ondersteunen, wat potentieel ook Russische begunstigden zou kunnen omvatten.

Minister van Financiën Rachel Stevens noemde de vertraging van dit proces 'onaanvaardbaar' en bevestigde de bereidheid van de regering om gerechtelijke stappen te ondernemen als de termijn wordt genegeerd. De verkoop van de club, voltooid in mei 2022 door een consortium onder leiding van de Amerikaanse zakenman Todd Boehly, maakte een einde aan het tijdperk-Abramovich dat in 2003 begon. Ondertussen riep de Duitse Bondskanselier Friedrich Merz het Duitse parlement op tot een vastberaden financiële strategie tegen Rusland. Hij steunde krachtig het EU-voorstel om een 'Reparatieleen' op te richten met behulp van ongeveer 210 miljard euro aan bevroren activa van de Russische Centrale Bank. Dit punt zal naar verwachting ter stemming worden gebracht tijdens de EU-top op 18 december 2025.

Merz schatte de kansen dat de EU deze lening goedkeurt op 'vijftig-vijftig'. Het doel van de lening is de financiering van de Oekraïense defensie, waarbij terugbetaling pas zal plaatsvinden na daadwerkelijke Russische herstelbetalingen. Deze druk voor verhoogde maatregelen stuit op weerstand van diverse lidstaten, waaronder België, Hongarije, Slowakije, Italië en Malta, voornamelijk vanwege vrees voor juridische consequenties of Russische tegenreacties. De Duitse staatssecretaris voor Europa, Günther Krichbaum, waarschuwde dat het afzien van dit plan 'negatieve gevolgen' zou kunnen hebben voor de kredietratings van EU-landen die tegenstemmen.