Nam Phi Trục Xuất Đại Diện Ngoại Giao Israel, Israel Đáp Trả Ngay Lập Tức

Căng thẳng ngoại giao giữa Pretoria và Tel Aviv leo thang nghiêm trọng vào ngày 30 tháng 1 năm 2026, khi Nam Phi tuyên bố Đại biện lâm thời của Israel tại nước này, ông Ariel Seidman, là persona non grata và yêu cầu ông rời khỏi lãnh thổ trong vòng 72 giờ. Bộ Quan hệ Quốc tế và Hợp tác (DIRCO) của Nam Phi, thông qua người phát ngôn Chrispin Phiri, viện dẫn những hành vi vi phạm chuẩn mực và thông lệ ngoại giao không thể chấp nhận được, coi đó là thách thức trực tiếp đến chủ quyền quốc gia.

Các cáo buộc cụ thể mà DIRCO đưa ra bao gồm việc Đại biện Seidman thường xuyên sử dụng các nền tảng mạng xã hội chính thức của Israel để đưa ra những lời lẽ xúc phạm nhắm vào Tổng thống Cyril Ramaphosa, cùng với việc cố ý không thông báo cho chính quyền Nam Phi về các chuyến thăm được cho là của các quan chức cấp cao Israel. DIRCO nhấn mạnh rằng những hành động này cấu thành sự lạm dụng nghiêm trọng đặc quyền ngoại giao và là sự vi phạm cơ bản Công ước Vienna về quan hệ ngoại giao.

Phản ứng của Israel diễn ra gần như ngay lập tức và mang tính đối xứng. Bộ Ngoại giao Israel tuyên bố Đại biện lâm thời của Nam Phi tại Israel, ông Shaun Edward Byneveldt, là persona non grata, cũng yêu cầu ông này phải rời khỏi Israel trong vòng 72 giờ. Tuyên bố từ Tel Aviv, được đưa ra bởi Thủ tướng Benjamin Netanyahu và Ngoại trưởng Gideon Sa'ar, cho rằng quyết định này là hệ quả từ những cáo buộc sai trái của Nam Phi trên trường quốc tế và hành động đơn phương, vô căn cứ của DIRCO đối với ông Seidman.

Sự việc này đánh dấu một trong những đợt leo thang nghiêm trọng nhất trong quan hệ song phương, làm xói mòn các kênh liên lạc vốn đã suy yếu. Bối cảnh căng thẳng đã kéo dài, đặc biệt kể từ khi Nam Phi đệ đơn kiện Israel lên Tòa án Công lý Quốc tế (ICJ) vào tháng 12 năm 2023, cáo buộc Israel phạm tội diệt chủng liên quan đến các hành động ở Dải Gaza. Nam Phi đã không có đại sứ toàn quyền tại Israel trong nhiều năm sau khi hạ cấp quan hệ cuối năm 2023.

Trước đó, một trong những sự cố được trích dẫn là bài đăng trên X của Đại sứ quán Israel vào tháng 11 năm 2025, bình luận mỉa mai về Tổng thống Ramaphosa. Ngoài ra, một quan chức Israel khác bị cáo buộc vi phạm giao thức ngoại giao khi thực hiện các chuyến thăm không được phép tới các cơ sở y tế và Đại học Walter Sisulu ở Tỉnh Eastern Cape. Đảng Đại hội Dân tộc Phi (ANC) đã ca ngợi quyết định của Chính phủ Nam Phi, khẳng định quyền chủ quyền của đất nước trong việc quản lý quan hệ quốc tế theo các chuẩn mực đã được thiết lập.

DIRCO cũng làm rõ rằng ông Shaun Edward Byneveldt là Đại sứ của Cộng hòa Nam Phi được bổ nhiệm hợp pháp tại Nhà nước Palestine, chứ không phải tại Israel, và việc Israel trục xuất ông là sự cản trở, nhấn mạnh sự từ chối của Israel trong việc tôn trọng sự công nhận quốc tế đối với nhà nước Palestine. Hành động trục xuất lẫn nhau này làm giảm khả năng đối thoại và hòa giải giữa hai quốc gia trong bối cảnh căng thẳng khu vực tiếp diễn, vượt ra ngoài các thách thức pháp lý tại ICJ, nơi Nam Phi đã nhận được sự ủng hộ từ ít nhất 25 quốc gia khác trong vụ kiện chống lại Israel.