RPA i Izrael Wzajemnie Wydalają Dyplomatów Po Naruszeniu Norm Dyplomatycznych

Relacje dyplomatyczne między Republiką Południowej Afryki a Państwem Izrael uległy gwałtownej eskalacji 30 stycznia 2026 roku, kiedy to Pretoria uznała charge d'affaires Izraela, Ariela Seidmana, za osobę niepożądaną. Decyzja ta, ogłoszona przez Departament Stosunków Międzynarodowych i Współpracy (DIRCO), wymusiła na dyplomacie opuszczenie terytorium RPA w ciągu 72 godzin. Rzecznik DIRCO, Chrispin Phiri, uzasadnił krok serią działań uznanych za niedopuszczalne naruszenia norm dyplomatycznych, stanowiące wyzwanie dla suwerenności Republiki Południowej Afryki.

Wśród zarzutów wobec dyplomaty znalazło się wielokrotne wykorzystywanie oficjalnych izraelskich platform społecznościowych do publikowania obraźliwych uwag skierowanych personalnie pod adresem Prezydenta Cyrila Ramaphosy, co miało miejsce między innymi w listopadzie 2025 roku. Ponadto, dyplomacie zarzucono celowe nieinformowanie władz RPA o planowanych wizytach wysokich rangą urzędników izraelskich, co DIRCO sklasyfikowało jako rażące nadużycie przywilejów wynikających z Konwencji Wiedeńskiej.

W odpowiedzi na tę decyzję, Ministerstwo Spraw Zagranicznych Izraela natychmiast podjęło symetryczne działania odwetowe, uznając za persona non grata starszego przedstawiciela dyplomatycznego RPA, Charge d'affaires Shauna Edwarda Byneveldta, nakazując mu również opuszczenie kraju w tym samym 72-godzinnym terminie. Ta natychmiastowa reakcja Tel Awiwu podkreśla politykę zerowej tolerancji dla tego typu incydentów w stosunkach dwustronnych.

Kontekst tej dyplomatycznej konfrontacji jest osadzony w trwającym od grudnia 2023 roku napięciu, które zapoczątkowało złożenie przez RPA pozwu przeciwko Izraelowi do Międzynarodowego Trybunału Sprawiedliwości (MTS) w Hadze, oskarżającego państwo o akty ludobójstwa w Strefie Gazy. Przedstawiciele RPA argumentowali przed Trybunałem, że działania Izraela wykazują systematyczny wzorzec postępowania spełniający definicję ludobójstwa. Izrael konsekwentnie odrzuca te zarzuty, a urzędnik izraelskiego ministerstwa sprawiedliwości, Gilad Noam, określił je jako „całkowicie oderwane od faktów”.

Pretoria nie utrzymuje pełnowymiarowej placówki dyplomatycznej w Izraelu od czasu eskalacji konfliktu w Gazie pod koniec 2023 roku, co było wynikiem wcześniejszego obniżenia rangi stosunków. Geopolityczne implikacje tego incydentu sygnalizują potencjalne dalsze tarcia z sojusznikami Izraela, zwłaszcza ze Stanami Zjednoczonymi. W kontekście międzynarodowym, co najmniej 25 państw dołączyło do wniosku RPA w MTS, co świadczy o poparciu dla tej inicjatywy w krajach rozwijających się. Obecna eskalacja dyplomatyczna stanowi bezpośrednią odpowiedź na naruszenia protokołu, przenosząc spór na poziom bezpośredniej represji personalnej.