Giá Dầu Khí Tăng Vọt Sau Các Cuộc Tấn Công Trả Đũa Của Iran Vào Hạ Tầng Năng Lượng Vịnh Ba Tư

Thị trường năng lượng toàn cầu trải qua một phiên giao dịch đầy biến động vào Thứ Năm, ngày 19 tháng 3 năm 2026, khi giá dầu thô và khí đốt leo thang mạnh mẽ. Nguyên nhân trực tiếp là do các cuộc không kích trả đũa được cho là của Iran nhắm vào các cơ sở hạ tầng năng lượng trọng yếu tại khu vực Vịnh Ba Tư, bao gồm Qatar, Ả Rập Xê Út, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) và Kuwait. Sự leo thang này đánh dấu một bước ngoặt nguy hiểm trong cuộc xung đột kéo dài gần hai mươi ngày giữa Iran với Israel và Hoa Kỳ.

Cụ thể, các cuộc tấn công của Iran là hành động đáp trả sau khi Israel thực hiện một cuộc không kích trước đó vào mỏ khí đốt South Pars, một tài sản năng lượng cực kỳ quan trọng mà Iran khai thác chung với Qatar. Tại Qatar, Thành phố Công nghiệp Ras Laffan, nơi đặt nhà máy xuất khẩu LNG lớn nhất thế giới và cung cấp khoảng 20% nhu cầu LNG toàn cầu, đã báo cáo thiệt hại trên diện rộng. Ngoài ra, một nhà máy lọc dầu Samref ở Yanbu, Ả Rập Xê Út, đã bị ảnh hưởng bởi một vụ va chạm máy bay không người lái, trong khi UAE phải đóng cửa các cơ sở khí đốt do mảnh vỡ tên lửa rơi xuống, và Kuwait ghi nhận hỏa hoạn tại hai cơ sở lọc dầu khác. Những sự cố này đã làm gia tăng mối lo ngại về sự gián đoạn nguồn cung kéo dài, đặc biệt khi eo biển Hormuz, tuyến đường vận chuyển khoảng 20% dầu thô và LNG toàn cầu, gần như bị tê liệt.

Phản ứng của thị trường tài chính là ngay lập tức và dữ dội. Dầu Brent chuẩn quốc tế đã vượt qua mốc 114 USD mỗi thùng, với mức giao dịch cụ thể được ghi nhận là 114,87 USD vào ngày 19 tháng 3 năm 2026, trước khi giảm xuống còn 108,65 USD khi giao dịch tiếp diễn. Đồng thời, giá khí đốt tự nhiên tại châu Âu, được tham chiếu trên sàn TTF tại Hà Lan, đã chứng kiến mức tăng đột biến lên tới 35% hoặc hơn, có thời điểm vượt mốc 74 euro mỗi megawatt-giờ. Sự bất ổn này gây áp lực lớn lên các nền kinh tế, khiến Cục Dự trữ Liên bang Hoa Kỳ duy trì lập trường thắt chặt chính sách tiền tệ do những bất ổn lạm phát. Các thị trường chứng khoán lớn ở châu Âu như Frankfurt, Paris và London cũng ghi nhận mức giảm hơn 2%.

Trong bối cảnh căng thẳng leo thang, Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump đã đưa ra những tuyên bố mang tính quyết đoán, nhấn mạnh rằng Hoa Kỳ không tham gia vào cuộc tấn công ban đầu vào South Pars. Ông Trump đã cảnh báo Iran rằng nếu họ tiếp tục nhắm mục tiêu vào các cơ sở LNG của Qatar, Hoa Kỳ sẽ “phá hủy hoàn toàn” mỏ South Pars. Tuy nhiên, sau đó, Tổng thống Trump cũng được ghi nhận là đã yêu cầu hoãn các kế hoạch không kích vào cơ sở năng lượng của Iran trong năm ngày sau các hội đàm được mô tả là “tích cực” với Tehran, mặc dù Iran sau đó đã phủ nhận việc tiến hành đàm phán. Sự khác biệt trong thông điệp này phản ánh nỗ lực cân bằng giữa việc răn đe chiến lược và việc tránh một cuộc xung đột toàn diện có thể gây ra thảm họa nhân đạo và kinh tế trên diện rộng.

Sự kiện này không chỉ là một cú sốc về nguồn cung năng lượng mà còn phơi bày tính dễ bị tổn thương của các cơ sở hạ tầng dân sự chiến lược trong các cuộc xung đột hiện đại. Các chuyên gia đã chỉ ra rằng việc nhắm mục tiêu vào các cơ sở năng lượng, vốn là trụ cột kinh tế của khu vực, có thể dẫn đến những hậu quả vượt xa phạm vi địa chính trị cục bộ. QatarEnergy báo cáo thiệt hại nghiêm trọng tại Ras Laffan có thể khiến quốc gia này mất khoảng 20 tỷ USD doanh thu hàng năm, với chi phí khôi phục ước tính lên tới 26 tỷ USD, và công tác sửa chữa có thể kéo dài từ 3 đến 5 năm. Những diễn biến này củng cố nhận định rằng hạ tầng năng lượng đã trở thành “mặt trận mềm” có sức công phá chiến lược trong các cuộc xung đột đương đại.