Iraanse Aanvallen op Golfstaten Veroorzaken Scherpe Stijging Olie- en Gasprijzen

De mondiale energiemarkten ervoeren op donderdag 19 maart 2026 een abrupte prijsexpansie voor zowel ruwe olie als aardgas na gecoördineerde vergeldingsaanvallen door Iran op energie-infrastructuur in de Perzische Golf. Deze escalatie volgde op een eerdere Israëlische aanval op het South Pars-gasveld, waarmee de cyclus van wederzijdse acties in de regio zijn twintigste dag bereikte en de kwetsbaarheid van de wereldwijde energiebevoorrading blootlegde.

De Iraanse kinetische vergeldingsacties richtten zich op kritieke faciliteiten in Qatar, Saoedi-Arabië, de Verenigde Arabische Emiraten (VAE) en Koeweit. In Qatar werd de Ras Laffan Industrial City, de locatie van een van 's werelds grootste lng-exportfabrieken, getroffen. Saad al-Kaabi, CEO van QatarEnergy, meldde aanzienlijke schade aan meerdere lng-treinen en een gas-naar-vloeistof-installatie. Tegelijkertijd werd een drone-inslag geregistreerd bij de Samref-raffinaderij in Yanbu, Saoedi-Arabië, terwijl de VAE hun gasfaciliteiten tijdelijk moesten stilleggen vanwege rondvliegend raketsplintermateriaal. Branden braken bovendien uit in twee raffinaderijen in Koeweit, wat de regionale aanbodonzekerheid verder versterkte.

De financiële markten reageerden direct op de verstoringen. De prijs van Brent-ruwe olie overschreed de grens van 114 dollar per vat en bereikte 114,87 dollar op 19 maart 2026, het hoogste niveau in meer dan een jaar. Europese aardgasketen, met name de Dutch TTF-futures, vertoonden volatiliteit met stijgingen tot 24 of 30 procent in bepaalde benchmarks. Deze schokken verergerden de inflatieonzekerheid, wat de Federal Reserve ertoe bracht haar restrictieve monetaire beleid te handhaven.

De schade aan de Qatarese infrastructuur heeft verstrekkende gevolgen, aangezien Qatar normaal gesproken circa 20 procent van de wereldwijde lng-consumptie levert vanuit Ras Laffan. Analisten van Rystad Energy schatten dat de aanvallen mogelijk 25 procent van Qatar's verwachte lng-aanbod voor 2026 kunnen wegnemen, met herstelwerkzaamheden aan de getroffen gasinstallaties die drie tot vijf jaar zouden kunnen duren, resulterend in een jaarlijks verlies van 12,8 miljoen ton lng-export. QatarEnergy heeft reeds bevestigd dat het door overmacht verplichtingen uit langetermijncontracten met afnemers in Italië, België, Zuid-Korea en China niet kan nakomen.

De geopolitieke dimensie van de crisis nam toe na de reactie van de Verenigde Staten. President Donald Trump nam publiekelijk afstand van de initiële Israëlische aanval op South Pars en riep Iran op tot gematigdheid. Echter, Trump stelde ook een directe dreiging: hij verklaarde dat de VS 'de totaliteit van het South Pars-gasveld massaal zouden vernietigen' indien Iran de lng-faciliteiten van Qatar zou aanvallen, terwijl hij Israël verzekerde dat er geen verdere aanvallen op die installatie zouden volgen. De situatie wordt gecompliceerd door de aanhoudende blokkade van de Straat van Hormuz, een vitale route voor een aanzienlijk deel van de wereldwijde olie- en gasexport, wat de vrees voor een langdurige energiecrisis voedt. Deze gebeurtenissen, die de vierde week van het conflict markeren, tonen de escalatie van politieke retoriek naar directe fysieke verstoring van mondiale toeleveringsketens.