Stress verandert hersencellen bij muizen, met potentiële implicaties voor menselijke geestelijke gezondheid

Recent onderzoek, geleid door Ciaran Murphy-Royal van het CRCHUM (Centre de recherche du Centre hospitalier de l'Université de Montréal), onthult dat stress de structuur en functie van hersencellen, specifiek astrocyten, bij muizen ingrijpend kan beïnvloeden. Deze bevindingen, gepubliceerd in Nature Communications, werpen nieuw licht op de cellulaire mechanismen achter stressgerelateerde psychische aandoeningen en bieden aanknopingspunten voor toekomstige behandelingen.

De studie richtte zich op de laterale hypothalamus, een hersengebied dat cruciaal is voor de regulatie van slaap, waakzaamheid en gedrag. De onderzoekers ontdekten dat blootstelling aan stress leidt tot morfologische veranderingen in astrocyten, de ondersteunende cellen in de hersenen. Deze veranderingen beïnvloeden de interactie tussen astrocyten en neuronen, wat op zijn beurt de hersenfunctie en het gedrag van de muizen beïnvloedt.

Opvallend is dat de effecten van stress op gedrag verschillen tussen mannelijke en vrouwelijke muizen. Vrouwtjes werden minder actief, terwijl mannetjes juist hyperactief werden, wat overeenkomsten vertoont met gedragspatronen die bij mensen met depressie worden waargenomen. Een belangrijke ontdekking is dat astrocyten gevoeliger lijken te zijn voor stress dan neuronen.

Door de stresshormoonreceptoren in de astrocyten te blokkeren, konden de onderzoekers de normale hersenactiviteit en het gedrag van de gestreste muizen herstellen. Dit suggereert dat astrocyten een sleutelrol spelen in hoe stress het brein beïnvloedt en dat ze een potentieel therapeutisch doelwit kunnen zijn voor de behandeling van depressie en andere psychische stoornissen. Verder onderzoek heeft aangetoond dat chronische stress kan leiden tot structurele veranderingen in astrocyten, zoals een vermindering van de vertakkingen, wat essentieel is voor de communicatie met naburige neuronen.

Deze veranderingen kunnen worden gezien als een marker van disfunctie, vergelijkbaar met wat wordt waargenomen bij ziekten als Parkinson en Alzheimer. De bevindingen suggereren dat stress de communicatie binnen het brein kan verstoren door de manier waarop astrocyten signalen verwerken en doorgeven. Hoewel de directe vertaling van muizenonderzoek naar mensen nog verder onderzoek vereist, bieden deze inzichten veelbelovende mogelijkheden voor de ontwikkeling van gerichte therapieën.

Het begrijpen van deze cellulaire mechanismen is van vitaal belang voor het ontwikkelen van effectieve behandelingen en interventies voor stressgerelateerde psychische aandoeningen, die een aanzienlijke impact hebben op de hedendaagse samenleving.