Thế Hệ Trẻ Iran Chật Vật Trong Bão Táp Kinh Tế: Lạm Phát Cao và Áp Lực Trừng Phạt

Thanh niên Iran, đặc biệt là thế hệ Gen Z, đang phải đối mặt với những thách thức kinh tế nghiêm trọng, bao gồm lạm phát phi mã, tỷ lệ thất nghiệp cao và gánh nặng từ các lệnh trừng phạt quốc tế. Những điều kiện sống khắc nghiệt này đang làm trì hoãn các ước mơ cá nhân và thử thách niềm tin sâu sắc của cả một thế hệ vào tương lai đất nước.

Cuộc sống hàng ngày của nhiều người trẻ như Elnaaz và Bita được mô tả là một cuộc chiến sinh tồn với giá cả thay đổi chóng mặt, đến mức "không thể tưởng tượng nổi". Tình hình kinh tế càng thêm trầm trọng sau cuộc xung đột 12 ngày với Israel vào tháng Sáu, khi các biện pháp trừng phạt mới liên quan đến chương trình hạt nhân của Tehran được tái áp đặt, gây ra sự sụt giảm cơ hội việc làm. Nhiều gia đình buộc phải thắt chặt chi tiêu, chia sẻ các nhu yếu phẩm cơ bản như thịt, cá và gạo giữa các kỳ lương, thậm chí có người phải từ bỏ thú cưng do không kham nổi chi phí chăm sóc.

Các số liệu thống kê phản ánh rõ nét sự đổ vỡ này. Mặc dù tỷ lệ thất nghiệp chính thức được ghi nhận là 7,6% (hoặc 9,19% theo số liệu năm 2024 từ Ngân hàng Thế giới), con số này đối với thanh niên Iran gần chạm mức một phần năm, tức khoảng 19%. Đáng báo động hơn, khoảng 80% hộ gia đình đang vật lộn dưới mức nghèo đói toàn cầu. Tổng thống Masoud Pezeshkian gần đây đã nhận định rằng tình trạng hiện tại còn khó khăn hơn cả thời kỳ chiến tranh Iran - Iraq những năm 1980. Đồng Rial Iran đã mất giá hơn 90% so với USD kể từ năm 2020, và tỷ lệ lạm phát năm 2024 được ghi nhận là 32,46%.

Trong bối cảnh này, tâm lý xã hội có sự phân hóa rõ rệt. Trong khi Elnaaz vẫn giữ hy vọng mong manh về sự thay đổi để có thể tận hưởng những điều giản dị như kỳ nghỉ hè, thì Bita chỉ còn ao ước về sự tự do và phục hồi kinh tế, do những hoài bão cá nhân đã tan biến. Amin bày tỏ sự giận dữ, cho rằng chế độ sẽ phải chịu trách nhiệm nếu chiến tranh tái diễn, vì niềm tin rằng các mối đe dọa bên ngoài có thể đoàn kết người dân đã không còn hiệu lực. Nhiều người trẻ khác lo sợ bất kỳ xung đột mới nào cũng sẽ đẩy Iran đến bờ vực của một nhà nước phá sản, không còn khả năng tái thiết.

Căng thẳng địa chính trị tiếp tục gia tăng áp lực lên nền kinh tế vốn đã mong manh. Các cuộc không kích của Mỹ vào cơ sở hạt nhân vào tháng Sáu và việc Anh bổ sung thêm 71 cá nhân và tổ chức vào danh sách trừng phạt đã làm trầm trọng thêm tình hình. Các biện pháp trừng phạt mới của Mỹ, nhắm vào mạng lưới buôn lậu dầu mỏ trị giá hàng tỷ USD, cho thấy nỗ lực không ngừng nhằm cắt đứt nguồn tài chính của Tehran. Sự cô lập này, kết hợp với những chính sách quản lý nội tại thiếu hiệu quả, đã đẩy người dân vào thế phải đối diện với những lựa chọn cực đoan. Tuy nhiên, ngay cả trong hoàn cảnh khó khăn, khát vọng về một tương lai ổn định và thịnh vượng vẫn là động lực tiềm ẩn, với những người đã rời bỏ đất nước vẫn nuôi hy vọng trở về để chung tay xây dựng lại khi các điều kiện cơ bản được thiết lập lại.