VS Bestempelt Clan del Golfo als Terreurorganisatie Tijdens Petro's Vredesbesprekingen

De regering van de Verenigde Staten, onder leiding van Donald Trump, heeft op 16 december 2025 een belangrijke stap gezet door de Clan del Golfo, de grootste criminele organisatie van Colombia, officieel aan te wijzen als Foreign Terrorist Organization (FTO) en Specially Designated Global Terrorist (SDGT). Deze maatregel creëerde onmiddellijk politieke en veiligheidsspanningen in Colombia, aangezien de datum kort volgde op de start van vredesdialogen tussen de Colombiaanse regering, onder leiding van president Gustavo Petro, en de zelfbenoemde Ejército Gaitanista de Colombia (EGC) in Doha, Qatar. De bemiddeling bij deze gesprekken werd verzorgd door Spanje, Noorwegen en Zwitserland, wat de timing van de Amerikaanse bestempeling extra gevoelig maakte.

De Amerikaanse sancties behelzen financiële beperkingen en het bevriezen van activa voor elke entiteit of individu die materieel of logistiek samenwerkt met de groep, een maatregel die bedoeld is om dergelijke samenwerking te ontmoedigen. De FTO-aanwijzing werd formeel aangekondigd door minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio en is gebaseerd op Sectie 219 van de Immigration and Nationality Act en Executive Order 13224. De organisatie telt naar schatting ongeveer 9.000 leden en is actief in drugshandel en illegale mijnbouw. De Clan del Golfo wordt beschouwd als de erfgenaam van de voormalige paramilitaire Autodefensas Unidas de Colombia (AUC), die in 2001 door de VS als FTO werd bestempeld en later na demobilisatie van de lijst werd verwijderd.

De politieke context wordt bemoeilijkt doordat de vredesgesprekken met de EGC in september 2025 waren begonnen ter bevordering van Petro's streven naar 'totale vrede', met een tweede akkoord bereikt op 5 december 2025. Deze Amerikaanse actie wordt door analisten gezien als een duidelijke uiting van druk vanuit het State Department en een steunbetuiging aan Colombiaanse politieke krachten die tegen het beleid van Petro zijn. De strategie van de VS onder de Trump-regering legt een nieuwe nadruk op het herbevestigen van de Monroe-doctrine, nu aangeduid als het 'Trump Corollary', gericht op het waarborgen van Amerikaanse dominantie in het Westelijk Halfrond om migratie en de invloed van rivaliserende mogendheden tegen te gaan.

De implicaties voor het vredesproces zijn significant. Regeringsonderhandelaar Álvaro Jiménez gaf aan dat president Petro de juridische en politieke gevolgen nauwkeurig moet afwegen voordat de gesprekken worden voortgezet, hoewel hij opmerkte dat dialoog met door de VS bestempelde groepen niet ongekend is voor Colombia. Elizabeth Dickinson van de International Crisis Group (ICG) benadrukte dat de kwalificatie geen rechtvaardiging vormt voor het gebruik van militair geweld door de VS, en dat de bescherming van de burgerbevolking via een onderhandelde strategie, vergelijkbaar met de ELN- en FARC-processen, de prioriteit moet zijn.

Viviana García Pinzón van het Arnold Bergstraesser Institute (ABI) merkte op dat de maatregel op een 'slecht moment' kwam na het tweede akkoord van 5 december. Zij waarschuwde dat, hoewel Trump de strijd tegen fentanyl aanhaalt, de Clan del Golfo voornamelijk een cocaïnetrafikant is; deze beleidswijziging zou de oorlog tegen drugs met mogelijke mensenrechtenschendingen kunnen doen herleven. Christian Chacón Herrera van de Universidad de Bogotá Jorge Tadeo Lozano (UTADEO) toonde zich sceptisch over de effectiviteit van de maatregel om de illegale activiteiten van de groep te stoppen. De EGC, die volgens Colombiaanse politiedata in minstens 28 landen opereert en allianties heeft met Mexicaanse kartels en Europese mafia's, wordt door de VS gezien als een destabiliserende actor die geweld en terreurcampagnes financiert met cocaïne-inkomsten.

De situatie plaatst president Petro in een 'zeer complex kruispunt' nu de verkiezingscyclus van 2026 nadert, waarbij de Amerikaanse buitenlandse beleidslijn direct botst met de lopende onderhandelingen. De EGC, die zich heeft omgedoopt tot het Gaitanist Army of Colombia, heeft een geschiedenis van het controleren van gebieden, waaronder delen van de provincie Antioquia en de Caribische en Pacifische kusten, en wordt ervan verdacht banden te onderhouden met corrupte elementen binnen de veiligheidstroepen. De Amerikaanse strategie benadrukt het belang van het controleren van migratieroutes en het tegengaan van drugssmokkel, waarbij gerichte militaire inzet, inclusief het gebruik van dodelijk geweld, niet wordt uitgesloten om de belangen van het Halfrond te waarborgen.