Küresel Savunma Harcamaları ve NATO'nun Rolü: Üyelik Dışındaki Faydalar

Sosyal Bilimler Fakültesi Savunma Çalışmaları Bölümü Başkanı Dr. Jelena Juvan, NATO üyeliğinin askeri yeteneklerin ötesinde uluslar için sağladığı geniş kapsamlı faydaları değerlendirdi. Dr. Juvan, güvenliğin toplumsal işleyişin vazgeçilmez bir direği olduğunu vurgulayarak, sadece silahlara yatırım yapmanın refah devletini güçlendirmeden eksik bir strateji olacağını belirtti.

Günümüzün siber saldırılar ve dezenformasyon gibi çağdaş tehditlerine karşı dikkatli olunması gerektiğini belirten Juvan, sivil savunmanın ve vatandaşların hazırlıklı olmasının önemine işaret etti. Bu tehditlerin sadece askeri altyapıyı değil, aynı zamanda kritik altyapıları, sağlık hizmetlerini ve toplumsal dayanıklılığı da etkileyebileceğini ekledi. NATO'nun siber tehditlere karşı mücadelesi, casusluktan dezenformasyona kadar geniş bir yelpazeyi kapsamaktadır ve bu alanda Rusya ve Belaruslu devlet destekli aktörlerin faaliyetleri dikkat çekmektedir. 1949 yılında kurulan NATO, günümüzde 32 üye devlete sahiptir.

NATO üyeliğinin ekonomik boyutları da göz ardı edilmemelidir. Üyelik, dış yatırımı teşvik ederek ve ekonomik istikrarı artırarak ülkelerin genel refahına katkıda bulunabilir. Bu durum, NATO üyeliğinin sadece askeri bir güvenlik sağlamakla kalmayıp, aynı zamanda ekonomik kalkınma için de bir katalizör görevi gördüğünü göstermektedir.

Savunma harcamaları konusunda ise, küresel savunma harcamaları 2024 yılında 2,7 trilyon dolara ulaşarak Soğuk Savaş'tan bu yana en yüksek seviyeye çıkmıştır. NATO ülkeleri bu harcamanın önemli bir kısmını oluşturarak yaklaşık 1,5 trilyon dolar harcamıştır. NATO'nun 2014 yılında kararlaştırılan %2'lik GSYİH savunma harcaması hedefinin tüm üye devletler tarafından karşılanması beklenmektedir. Ancak, Polonya ve Baltık ülkeleri gibi Rusya'ya yakın konumda bulunan ülkeler savunma harcamalarını artırma konusunda daha kararlıyken, İspanya gibi bazı ülkeler mevcut harcama oranlarının yeterli olduğunu savunmaktadır.

Dr. Juvan'ın da belirttiği gibi, güvenlik, toplumun temel bir taşıdır. Bu nedenle, savunma harcamalarının yalnızca silahlanmaya odaklanması yerine, refah devleti ve sivil savunma gibi alanlarla bütünleşik bir yaklaşımla ele alınması gerekmektedir. Siber tehditler ve dezenformasyon gibi modern zorluklar karşısında, vatandaşların hazırlıklı olması ve sivil savunma kapasitesinin güçlendirilmesi, ulusal güvenliğin sağlanmasında kritik öneme sahiptir.