Defensieuitgaven: Holistische Benadering Cruciaal voor NAVO-lidstaten

Dr. Jelena Juvan, hoofd van de afdeling Defensiestudies aan de Faculteit Sociale Wetenschappen, benadrukt dat het NAVO-lidmaatschap bredere voordelen biedt dan enkel militaire capaciteiten. Zij stelt dat veiligheid een fundamentele pijler is voor de samenleving, vergelijkbaar met de rol van gezondheid voor een individu.

Juvan pleit voor een holistische benadering van herbewapening, waarbij investeringen in wapens hand in hand gaan met het versterken van de verzorgingsstaat. Een focus op militaire uitgaven zonder aandacht voor sociale voorzieningen zoals gezondheidszorg en pensioenen wordt als een misplaatste strategie beschouwd. Deze discussie wordt versterkt door de recente toename van defensieuitgaven binnen de NAVO, deels ingegeven door de geopolitieke situatie, in het bijzonder de Russische aanvalsoorlog tegen Oekraïne, die het belang van lands- en bondgenootschapsverdediging opnieuw op de voorgrond heeft geplaatst. De wereldwijde defensie-uitgaven bereikten in 2024 een ongekend niveau van $2,7 biljoen, het hoogste cijfer sinds de Koude Oorlog. NAVO-landen zijn goed voor een aanzienlijk deel van deze uitgaven, met een totaal van ongeveer $1,5 biljoen. Dit wordt ook weerspiegeld in de gestegen defensie-uitgaven, waarbij het twee-procentdoel van de NAVO, dat in 2014 werd overeengekomen, nu door alle lidstaten moet worden gehaald.

Naast militaire dreigingen, waarschuwt Dr. Juvan voor hedendaagse gevaren zoals cyberaanvallen en desinformatie. Zij onderstreept de noodzaak van robuuste civiele verdediging en burgerparaatheid, aangezien deze dreigingen democratische systemen en kritieke infrastructuren ondermijnen. De NAVO erkent deze uitdagingen en werkt aan het versterken van cyberverdediging en de weerbaarheid van de civiele sector. Dit omvat het waarborgen van de continuïteit van de overheid, essentiële diensten en robuuste ondersteuning voor militaire operaties, geleid door zeven basisvereisten voor nationale veerkracht. De NAVO, opgericht in 1949, heeft zich sindsdien gestaag ontwikkeld en is vandaag de dag een centrale pijler van de Euro-Atlantische veiligheid met 32 lidstaten.

De strategische heroriëntatie na het einde van de Koude Oorlog heeft de NAVO tot een actor gemaakt in internationaal crisisbeheer en de wereldwijde strijd tegen terrorisme.

De NAVO streeft ernaar de afschrikkings- en verdedigingscapaciteiten verder uit te bouwen, wat een "daad van kracht" is voor de lidstaten. Tegelijkertijd blijft de alliantie open voor dialoog over de vreedzame beslechting van conflicten, trouw aan het motto: „Kunnen vechten om niet te hoeven vechten". De versterking van de civiele verdediging en de individuele paraatheid zijn daarbij even cruciaal als de militaire slagkracht, om op een breed scala aan bedreigingen te kunnen reageren.

De bredere voordelen van het NAVO-lidmaatschap, zoals deelname aan besluitvorming, internationale zichtbaarheid en stabiliteit, worden vaak onderschat. Een geïntegreerde aanpak, die militaire capaciteiten combineert met de veerkracht van de samenleving, is essentieel in de huidige complexe veiligheidsomgeving.