Knesset geeft voorlopige goedkeuring aan wetsvoorstel soevereiniteit Westelijke Jordaanoever

Het Israëlische parlement, de Knesset, heeft op 21 oktober 2025 in een nipte stemming van 25 tegen 24 stemmen een voorlopige goedkeuring verleend aan een controversieel wetsvoorstel. Dit voorstel behelst de uitbreiding van de Israëlische soevereiniteit over de bezette Westelijke Jordaanoever, die ook bekendstaat als Judea en Samaria. Hoewel de maatregel nog drie verdere stemmingen moet doorstaan om definitieve wet te worden, markeert deze procedurele mijlpaal een significante verschuiving in de politieke status van het gebied.

Het initiatief werd naar voren gebracht door Avi Maoz, de leider van de extreemrechtse Noam Partij. Opvallend is de verdeeldheid binnen de regerende coalitie: zowel de Joodse Kracht-partij onder leiding van Itamar Ben-Gvir als de Religieus Zionisme-factie van Bezalel Smotrich steunden het voorstel. Smotrich bestempelde de stap als een 'historische stap' naar het vestigen van volledige heerschappij over het gebied, de 'erfenis van onze voorvaderen'. De zittende premier Benjamin Netanyahu en zijn Likud-partij toonden zich echter terughoudend of stonden op weerstand tegen het initiatief.

De stemming vond plaats tijdens een bezoek van de Amerikaanse vicepresident JD Vance aan Israël, die zich richtte op het consolideren van de staakt-het-vuren-overeenkomst in Gaza. De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken, Marco Rubio, waarschuwde dat deze ontwikkeling de fragiele staakt-het-vuren-deal in Gaza zou kunnen bedreigen. Rubio gaf aan dat president Donald Trump eerder al had aangegeven een dergelijke annexatie op dit moment niet te zullen steunen, en noemde de stap 'contraproductief'.

Internationaal werd de uitkomst van de stemming scherp veroordeeld door diverse actoren. De Jordaanse Ministerie van Buitenlandse Zaken noemde de goedkeuring een 'flagrante schending van het internationaal recht' en een ondermijning van de tweestatenoplossing. Hamas veroordeelde de stemming eveneens scherp als een 'koloniale bezetting'. Experts van de Verenigde Naties hadden in 2020 al verklaard dat annexatie een 'ernstige schending is van het Handvest van de Verenigde Naties en de Conventies van Genève'.

De mogelijke formele uitbreiding van de Israëlische jurisdictie roept ernstige vragen op over de toekomst van een Palestijnse staat en de internationale rechtsorde. De actie dreigt de perceptie van de bezetting als tijdelijk te doen vervagen, wat de discussie over de ongelijke behandeling van Israëlische kolonisten en Palestijnse inwoners in de Westelijke Jordaanoever zou kunnen verscherpen. De volgende fase voor het wetsvoorstel is de behandeling in de Knesset Commissie voor Buitenlandse Zaken en Defensie.