Şükran Günlüğü Tutmanın Yüksek İş Bağlılığı ile Nedensel İlişkisi Kanıtlandı

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Para Politikası Kurulu (PPK), piyasa beklentilerinin üzerinde bir kararla politika faizini 500 baz puan artırarak %50 seviyesine yükseltti. 18 Nisan 2024 tarihinde açıklanan bu karar, son aylarda enflasyonla mücadelede kararlılığın devam ettiğine dair güçlü bir sinyal olarak yorumlandı. Kurul, bu hamlenin temel gerekçesi olarak, Mart ayında %68,5 ile zirve yapan tüketici fiyat endeksindeki (TÜFE) yapışkanlığı ve enflasyon beklentilerindeki bozulmayı gösterdi. Bu beklenmedik artış, özellikle son dönemde döviz kurlarındaki istikrar çabalarının desteklenmesi ve reel getiri sağlamak amacıyla atılmış kritik bir adım olarak değerlendirildi. Merkez Bankası, bu kararla birlikte, enflasyonun ana eğiliminde belirgin bir bozulma gözlemlendiğini ve mevcut parasal duruşun fiyat istikrarını sağlamak için yetersiz kaldığını kamuoyuna duyurdu.

PPK metninde, enflasyonun ana eğilimindeki bozulmanın kaynakları detaylıca analiz edildi. Özellikle hizmet sektöründeki fiyat artışlarının yüksek seyri, ücret artışlarının enflasyon üzerindeki dolaylı etkileri ve jeopolitik risklerin enerji maliyetleri üzerindeki potansiyel baskısı, sıkılaştırma döngüsünün devam etmesini zorunlu kılan temel faktörler olarak sıralandı. Daha önceki toplantılarda faiz artış hızının yavaşlayacağı sinyalleri verilmiş olmasına rağmen, son verilerin ışığında politika yapıcılar, enflasyonun hedeflenen patikaya dönmesi için daha güçlü bir parasal sıkılaştırmaya ihtiyaç duyulduğu kanaatine vardı. TCMB, enflasyonun 2024 yılının ikinci yarısında düşüşe geçeceği yönündeki temel tahminini korurken, bu hedefe ulaşmak için atılan faiz artışı kararının, enflasyonla mücadelede “gerekli tüm araçların kullanılacağı” yönündeki taahhüdün somut bir göstergesi olduğu belirtildi.

Kararın açıklanmasının hemen ardından finans piyasalarında belirgin hareketlilik yaşandı. Borsa İstanbul (BIST) 100 endeksi, başlangıçta faiz artışının ekonomik aktiviteyi yavaşlatacağı endişesiyle hafif bir düşüş yaşasa da, kısa sürede toparlanarak istikrar kazandı. Türk Lirası (TL), kararın ardından Dolar/TL kuru karşısında sınırlı bir değerlenme gösterdi; bu durum, piyasaların TCMB'nin ortodoks politikalara bağlılığını onayladığını işaret etti. Ekonomistler, bu 500 baz puanlık artışın, enflasyon beklentilerini yönetme ve yabancı sermayeyi çekme açısından kritik olduğunu vurguluyor. Ancak, bazı analistler, yüksek faiz oranlarının kredi piyasaları üzerindeki baskıyı artıracağını ve yılın ikinci çeyreğinde ekonomik büyüme hızını belirgin şekilde yavaşlatabileceğini öngörerek, kararın ekonomik maliyetlerine dikkat çekiyor.

Yüksek politika faizi, ticari kredilerin maliyetini doğrudan etkileyeceği için, özellikle KOBİ'ler ve yatırım planları olan büyük işletmeler üzerinde baskı oluşturacaktır. Tüketici kredileri ve konut kredilerindeki daralma, iç talebin soğutulması hedefine hizmet ederek, enflasyonist baskıyı azaltmayı amaçlamaktadır. Hükümetin Orta Vadeli Programı (OVP) çerçevesinde belirlenen makroekonomik hedeflere ulaşılması, büyük ölçüde bu sıkı para politikasının sürdürülebilirliğine bağlıdır. TCMB'nin gelecekteki adımları, yurt içi enflasyon verilerinin yanı sıra, küresel emtia fiyatlarındaki gelişmeler ve ABD Merkez Bankası'nın (FED) faiz politikaları tarafından da yakından izlenecektir. Kurul, metinde, enflasyonda kalıcı bir düşüş sağlanana kadar parasal sıkılığın korunacağını açıkça ifade ederek, gelecekteki olası ek adımlara kapı araladı. Bu strateji, kısa vadede ekonomik aktiviteyi yavaşlatma riski taşısa da, uzun vadede fiyat istikrarını sağlama amacını taşımaktadır.