Phát Hiện Khảm La Mã Cổ Đại Dưới Lòng Hồ Iznik Trước Thềm Kỷ Niệm Công Đồng Nicaea

Giữa lòng Hồ Iznik, Thổ Nhĩ Kỳ, các nhà khảo cổ học đã khai quật được một kiệt tác khảm La Mã rộng tới 400 mét vuông. Phát hiện này được xem là minh chứng hùng hồn cho sự giao thoa văn hóa và nghệ thuật tại vùng đất từng là thành phố Nicaea cổ đại. Bức khảm tinh xảo này, được cho là từng trang hoàng lối vào một cung điện thời La Mã, thể hiện trình độ thủ công mỹ nghệ đỉnh cao của thời kỳ này.

Khám phá này mang ý nghĩa đặc biệt sâu sắc khi diễn ra ngay trước chuyến viếng thăm được mong đợi của Giáo hoàng Leo XIV vào ngày 28 tháng 11 năm 2025. Chuyến thăm này nhằm tôn vinh 1.700 năm kể từ Công đồng Nicaea lần thứ Nhất. Các cuộc khai quật tại khu vực Vương cung thánh đường Saint Neophytos dưới nước, nơi nằm sâu khoảng hai mét dưới mặt hồ, đã được tiến hành liên tục kể từ năm 2015. Vương cung thánh đường Iznik dưới hồ, một trong những khám phá khảo cổ ấn tượng nhất của Thổ Nhĩ Kỳ, từng được Viện Khảo cổ học Hoa Kỳ xếp vào danh sách "10 khám phá khảo cổ hàng đầu thế giới" vào năm 2014.

Thứ trưởng Bộ Văn hóa và Du lịch, ông Gökhan Yazgı, đã nhấn mạnh tầm quan trọng phi thường của địa điểm này. Ông cho rằng vương cung thánh đường và những phát hiện liên quan phản ánh sự phong phú về văn hóa và tinh thần sâu xa của vùng đất. Để chuẩn bị cho chuyến viếng thăm trọng đại, chính quyền Thổ Nhĩ Kỳ đã chính thức khánh thành trung tâm đón khách của vương cung thánh đường, khẳng định Iznik là một điểm đến di sản văn hóa và tôn giáo then chốt.

Chuyến đi của Giáo hoàng Leo XIV tới Iznik là một phần trong hành trình tông tòa rộng lớn hơn tới Thổ Nhĩ Kỳ và Lebanon, kéo dài từ ngày 27 tháng 11 đến ngày 2 tháng 12 năm 2025. Mục đích chính là tưởng niệm Công đồng Nicaea lần thứ Nhất mang tính bước ngoặt và thúc đẩy đối thoại đại kết. Công đồng này, do Hoàng đế Constantine triệu tập vào năm 325, là cột mốc quan trọng trong lịch sử Kitô giáo, nơi hình thành nên Tín điều Nicaea nguyên thủy. Việc Giáo hoàng Leo XIV chọn kỷ niệm sự kiện này, vốn ban đầu dự kiến dành cho Giáo hoàng Francis, cho thấy sự tiếp nối tinh thần hợp tác nhằm tìm kiếm một "tuyên xưng đức tin chung" trước những chia rẽ lịch sử.