Các nhà khảo cổ học vừa khai quật được một hiện vật phi thường từ lòng cát Ai Cập: một chiếc bánh có niên đại ước tính hơn 4.000 năm tuổi, được tìm thấy bên trong khu phức hợp lăng mộ Meir. Phát hiện đáng kinh ngạc này mang đến cái nhìn vô giá về kỹ thuật ẩm thực tinh vi và các nghi thức tang lễ quan trọng của nền văn minh Ai Cập cổ đại.
Món tráng miệng cổ xưa này không phải là một loại bánh nướng đơn giản mà là một cấu trúc nhiều lớp phức tạp. Nó được cấu thành từ hai lớp bánh mì làm từ lúa mì, xen kẽ với mật ong và sữa đậm đà. Tuổi thọ đáng kinh ngạc của nó được cho là nhờ vào phương pháp nướng khéo léo, sử dụng hai khuôn đồng được chế tác vừa khít với nhau. Khi hỗn hợp được đun nóng và sau đó làm nguội bên trong các khuôn kim loại này, quá trình loại bỏ bọt khí đã tạo ra một lớp chân không tự nhiên. Chính cơ chế này đã giúp bánh dính chặt vào đồng, bảo vệ nó khỏi sự hư hại qua hàng thiên niên kỷ, qua đó chứng minh sự am hiểu trực quan về khoa học vật liệu được áp dụng trong chế biến thực phẩm.
Chiếc bánh này được tìm thấy trong khu mộ của Pepi'Onkh, một nhân vật có địa vị cao trong thời kỳ trị vì của Pharaoh Pepi II. Giai đoạn này thuộc thời kỳ Cổ Vương quốc, kéo dài khoảng từ năm 2251 đến 2157 trước Công nguyên. Việc xác định niên đại này đặt món ăn vào một bối cảnh lịch sử cụ thể, làm nổi bật sự phát triển xã hội và ẩm thực vào cuối thời kỳ đó.
Trong hệ thống tín ngưỡng của người Ai Cập cổ đại, bánh mì và bánh ngọt mang ý nghĩa biểu tượng sâu sắc, vượt xa giá trị dinh dưỡng thông thường. Chúng được coi là những vật phẩm thiết yếu, nhằm mục đích hỗ trợ linh hồn tiếp tục tồn tại và hành trình vào thế giới bên kia. Điều này phản ánh một thế giới quan nơi ranh giới giữa vật chất và tâm linh được kết nối chặt chẽ.
Khu lăng mộ Meir, tọa lạc cách Assiut khoảng 50 km về phía tây bắc, là một địa điểm khảo cổ quan trọng. Nơi đây đã cung cấp bằng chứng trải dài từ thời Cổ Vương quốc, Trung Vương quốc cho đến Thời kỳ Muộn, nhấn mạnh tầm quan trọng văn hóa liên tục của nó qua nhiều triều đại.
Sự phát hiện này thôi thúc một cuộc xem xét rộng hơn về các phương pháp bảo quản thực phẩm thời cổ đại. Mặc dù mật ong là chất tạo ngọt phổ biến trong thời kỳ Cổ Vương quốc, sự tinh xảo của chiếc bánh cụ thể này cho thấy một trình độ kỹ năng chuyên biệt, có thể chỉ dành riêng cho những người có địa vị như Pepi'Onkh. Việc chôn cất một vật phẩm được chuẩn bị tỉ mỉ như vậy nhấn mạnh tầm quan trọng văn hóa sâu sắc mà người Ai Cập đặt vào việc đảm bảo phúc lợi và sự tiếp nối của người đã khuất sau khi rời khỏi cõi trần.
Hiện tại, chiếc bánh bốn nghìn năm tuổi này đang được trưng bày tại Bảo tàng Thực phẩm Alimentarium ở Vevey, Thụy Sĩ. Nó mời gọi những người quan sát hiện đại suy ngẫm về sự liên tục của những thành tựu nhân loại, từ kỹ thuật làm bánh đơn giản đến những nghi lễ phức tạp dành cho người chết.
