Atak w Sydney i niestabilność globalna: Połączenie napięć psychologicznych z geopolityką

Wydarzenia z 15 grudnia 2025 roku uwidoczniły krytyczny punkt styku, w którym narastające tarcia geopolityczne zderzają się z kondycją psychiczną społeczeństw oraz globalnym bezpieczeństwem strukturalnym. Okres ten charakteryzuje się równoległymi alertami bezpieczeństwa i trwającymi zaangażowaniami dyplomatycznymi na różnych frontach międzynarodowych.

Największe międzynarodowe zainteresowanie skupiło się na planowanym ataku terrorystycznym w Sydney w Australii, wymierzonym w społeczności żydowskie podczas obchodów Chanuki. Australijskie władze potwierdziły, że 24-letni podejrzany, który przeżył, usłyszał zarzut 59 przestępstw, w tym morderstwa o charakterze terrorystycznym, po ataku z 14 grudnia, w którym zginęło 15 osób, a wielu zostało rannych w pobliżu plaży Bondi. W obliczu tej tragedii, Ahmed Al Ahmed, mężczyzna pochodzenia syryjskiego, zyskał powszechne uznanie za obezwładnienie i rozbrojenie jednego z napastników, odnosząc przy tym liczne rany postrzałowe. W odpowiedzi na ten zamach, podwyższono poziom bezpieczeństwa wokół społeczności żydowskich w kilku krajach, co objęło zwiększone patrole An Garda Síochána w Irlandii oraz wzmożoną obecność policji metropolitalnej w Wielkiej Brytanii.

Równolegle, niestabilność regionalna nadal przyciąga międzynarodową uwagę, zwłaszcza w kontekście strategicznego stanowiska Iranu i sytuacji w Afganistanie. Najwyższy Przywódca Iranu opowiadał się za kontynuowaniem wsparcia dla Talibanu w celu ograniczenia szerszej destabilizacji, mimo doniesień sugerujących, że irański Korpus Strażników Rewolucji Islamskiej (IRGC) dostarczył broń i materiały wybuchowe niektórym frakcjom afgańskim. Rząd Talibów zignorował jednak regionalne spotkanie poświęcone bezpieczeństwu, zorganizowane przez Iran. Były specjalny wysłannik Pakistanu, Asif Durrani, skrytykował tę decyzję, uznając ją za dowód „braku dojrzałości politycznej”. Sam Pakistan kontynuuje zakrojoną na szeroką skalę operację bezpieczeństwa przeciwko elementom zbrojnym w prowincji Khyber Pakhtunkhwa, co świadczy o utrzymujących się wewnętrznych wyzwaniach związanych z bezpieczeństwem.

Działania dyplomatyczne koncentrują się intensywnie na deeskalacji na Bliskim Wschodzie. Trwają rozmowy między Stanami Zjednoczonymi a Egiptem, których celem jest wypracowanie trwałego porozumienia o zawieszeniu broni między Izraelem a Hamasem. Negocjacje te wpisują się w szersze ramy, które wcześniej obejmowały wstępne, etapowe podejście po porozumieniu z 10 października dotyczącym wymiany zakładników. Jednakże druga faza, zakładająca rozbrojenie Hamasu i rozmieszczenie międzynarodowych sił bezpieczeństwa, utknęła w martwym punkcie; starszy lider Hamasu, Khaled Mashal, publicznie odrzucił warunek rozbrojenia. Ten impas zagraża ramom, które wcześniej uzyskały aprobatę Rady Bezpieczeństwa Organizacji Narodów Zjednoczonych.

Poza bieżącymi kryzysami bezpieczeństwa, istotnym globalnym tematem jest wszechobecny wpływ psychologiczny przedłużających się konfliktów. Badania potwierdzają korelację między trwającymi działaniami wojennymi, takimi jak sytuacja na linii Ukraina-Rosja, a wzrostem cierpienia psychicznego. Dyskusje między urzędnikami USA i Ukrainy na temat rozszerzenia NATO i oporu Rosji są kontynuowane. Ponadto, raport International SOS Risk Outlook na rok 2026 wskazał, że 47 procent ankietowanych uznało uporczywe napięcia geopolityczne za główny czynnik niepewności na 2026 rok. Jednocześnie, środki przeznaczane na zarządzanie tymi ryzykami mają pozostać niezmienione dla wielu organizacji, co nasila stres wśród pracowników na całym świecie.

Na Bałkanach, Prezydent Bośni i Hercegowiny podkreślił konieczność egzekwowania istniejących przepisów zakazujących gloryfikowania skazanych zbrodniarzy wojennych. Zaznaczył, że takie działania hamują proces pojednania po wojnie w Bośni w latach 1992-1995 i ludobójstwie w Srebrenicy. Sytuacja ta odzwierciedla uporczywość retoryki nacjonalistycznej, pomimo poprawek do Kodeksu Karnego wprowadzonych w lipcu 2021 roku przez Biuro Wysokiego Przedstawiciela (OHR) w celu sankcjonowania takiej gloryfikacji. Te wzajemnie powiązane wydarzenia globalne uwypuklają trend, w którym konflikty międzynarodowe są nierozerwalnie związane z dyskursem na temat zdrowia psychicznego. Wymaga to odnowienia zaangażowania w prawo międzynarodowe i ramy współpracy, aby budować odporność społeczną wobec tej zmienności, którą obecnie określa się mianem środowiska operacyjnego.