Doanh Nghiệp Ưu Tiên Năng Lực Thực Tế Hơn Bằng Cấp Trong Tuyển Dụng Năm 2025

Trong bối cảnh thị trường lao động đang trải qua những biến chuyển sâu sắc, đặc biệt dưới tác động của cuộc cách mạng công nghệ, các tổ chức đang dịch chuyển trọng tâm tuyển dụng sang năng lực thực tiễn thay vì chỉ dựa vào chứng chỉ học thuật truyền thống. Xu hướng này, được dự báo rõ nét trong năm 2025, phản ánh sự cấp thiết phải có nguồn nhân lực sẵn sàng cho chuyển đổi số và ứng dụng Trí tuệ Nhân tạo (AI). Dữ liệu ban đầu cho thấy các quyết định tuyển dụng dựa trên kỹ năng đã mang lại hiệu quả vượt trội, với gần 94% nhân sự được tuyển theo phương pháp này có hiệu suất cao hơn so với đồng nghiệp chỉ được đánh giá qua bằng cấp. Sự thay đổi này không chỉ là một điều chỉnh nhân sự mà còn là một chiến lược kinh doanh nhằm thu hẹp khoảng cách kỹ năng đang gia tăng nhanh chóng.

Sự phát triển của công nghệ, điển hình là lĩnh vực AI, đang tạo ra những khoảng trống kỹ thuật đáng kể trên nhiều ngành nghề. Báo cáo từ Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) chỉ ra rằng đến năm 2025, tự động hóa có thể làm biến mất khoảng 85 triệu việc làm toàn cầu, chủ yếu ở các vị trí không đòi hỏi kỹ năng cao, nhưng đồng thời cũng dự kiến tạo ra 97 triệu việc làm mới. Các doanh nghiệp hiện nay đang vật lộn với việc tìm kiếm nhân tài chuyên môn để phục vụ quá trình chuyển đổi số, với khoảng 74% đến 87% các công ty báo cáo về khó khăn này. Điều này thúc đẩy các tổ chức phải xem xét lại tiêu chí tuyển dụng, ưu tiên những cá nhân có khả năng thích ứng và giải quyết vấn đề trong môi trường công nghệ phức tạp.

Các tổ chức đang chuyển dịch sang việc đánh giá năng lực thực tiễn, đặt trọng tâm vào các kỹ năng số như phân tích dữ liệu, bên cạnh những kỹ năng mềm thiết yếu. Các năng lực như khả năng giải quyết vấn đề, giao tiếp hiệu quả và tính linh hoạt được coi là nền tảng, với gần 84% nhà quản lý yêu cầu những tố chất này ở nhân viên mới. Hơn nữa, các kỹ năng chuyên biệt liên quan đến đạo đức AI và thiết kế lấy con người làm trung tâm đang dần trở thành yêu cầu cơ bản để vận hành tối ưu trong môi trường làm việc hiện đại.

Sự xuất hiện của thuật ngữ “New Collar Workers” – những người lao động có kỹ năng chuyên môn cao mà không nhất thiết phải có bằng Đại học – càng củng cố cho xu hướng này, một khái niệm được Cựu Giám đốc điều hành IBM, bà Ginni Rometty, đề xuất từ năm 2016. Để duy trì lợi thế cạnh tranh trong bối cảnh này, các doanh nghiệp đang tích cực triển khai các khung năng lực linh hoạt, tập trung vào việc xây dựng trải nghiệm khách hàng vượt trội và khả năng hợp tác đồng cảm. Khung năng lực giờ đây là bản đồ chiến lược mô tả rõ ràng các yêu cầu về Kiến thức, Kỹ năng và Thái độ để hoàn thành xuất sắc công việc, giúp tối ưu hóa tuyển dụng và định hướng phát triển nhân sự.

Các năng lực cốt lõi được nhấn mạnh bao gồm định hướng khách hàng, tức là khả năng đặt khách hàng làm trung tâm để mang lại giá trị và trải nghiệm vượt trội, từ đó xây dựng mối quan hệ bền vững. Đồng thời, kỹ năng đồng cảm, thấu hiểu cảm xúc và mong muốn của khách hàng, được xem là yếu tố then chốt không chỉ trong dịch vụ khách hàng mà còn trong chiến lược marketing và phát triển sản phẩm. Việc tích hợp các yếu tố này vào khung năng lực đảm bảo đội ngũ nhân sự không chỉ giỏi về kỹ thuật mà còn có khả năng tương tác nhân văn, cần thiết để điều hướng các thách thức kinh doanh phức tạp.