Kompetencje Zastępują Dyplomy w Rekrutacji 2025, Wzrost Luki AI

W roku 2025 obserwujemy fundamentalną zmianę w procesach zatrudniania, gdzie udokumentowane umiejętności zyskują prymat nad tradycyjnymi stopniami naukowymi jako kluczowy wskaźnik potencjalnej efektywności pracownika. Dane empiryczne wskazują, że rekrutacja oparta na kompetencjach przynosi wymierne korzyści: blisko 94% osób zatrudnionych w ten sposób wykazuje wyższą wydajność niż ich koledzy pozyskani wyłącznie na podstawie kwalifikacji formalnych. Ten zwrot w strategii HR jest bezpośrednią konsekwencją dynamicznego postępu technologicznego, zwłaszcza w obszarze sztucznej inteligencji, co generuje znaczące deficyty kompetencyjne w wielu sektorach gospodarki.

W kontekście transformacji cyfrowej, od 74% do 87% przedsiębiorstw zgłasza trudności w pozyskaniu wyspecjalizowanych kadr niezbędnych do realizacji celów cyfrowych. W sektorze IT, gdzie luka kompetencyjna związana z AI jest największa od ponad dekady, firmy koncentrują się na weryfikacji praktycznej biegłości. Raport Digital Leadership Report 2025 odnotował skokowy wzrost liczby szefów IT skarżących się na niedobór kadr z kompetencjami AI do 51% z 28% rok wcześniej, co stanowi wzrost o 23% w zaledwie osiemnaście miesięcy. Obecnie organizacje kładą nacisk na mierzalną biegłość, faworyzując twarde zdolności, takie jak analityka danych.

Równolegle z umiejętnościami technicznymi, kluczowe kompetencje miękkie są uznawane za absolutnie niezbędne. Umiejętności takie jak rozwiązywanie problemów, sprawna komunikacja oraz zdolność do adaptacji są wymagane przez niemal 84% menedżerów u nowych pracowników. W obliczu szybkich zmian, gdzie wiedza zdobyta rok wcześniej może być nieaktualna, pracodawcy poszukują kandydatów z gotowością do ciągłego nabywania wiedzy. W tym nowym krajobrazie, umiejętności związane z etyką AI oraz projektowaniem zorientowanym na człowieka stają się wymogami fundamentalnymi dla efektywnego funkcjonowania w złożonym środowisku pracy.

Instytucje i działy HR wdrażają elastyczne ramy kompetencyjne, koncentrujące się na budowaniu relacji z klientem, empatycznej współpracy oraz proaktywnym samorozwoju, co jest postrzegane jako warunek utrzymania przewagi konkurencyjnej. W sektorze IT, gdzie dziewięć na dziesięć firm rozwija projekty AI, brakuje osób z odpowiednim know-how, co napędza kryzys kompetencyjny. Badanie Pracuj.pl i theprotocol.it wykazało, że 64% rekruterów IT uważa kompetencje miękkie za ważniejsze, niż powszechnie się sądzi. W Polsce, od 1 czerwca 2025 roku, weszły w życie nowe ustawy regulujące rynek pracy, mające na celu zwiększenie aktywności zawodowej i dostosowanie do potrzeb rynku, co obejmuje rozwój kompetencji cyfrowych.

W świetle tych zmian, organizacje, które inwestują w dynamiczne frameworki kompetencyjne, kładące nacisk na doświadczenie i postawy, zyskują przewagę nad tymi, które polegają wyłącznie na formalnych dyplomach. Kontynuowane prace nad nowelizacją Kodeksu pracy, która ma wejść w życie od 1 stycznia 2026 roku, wskazują na ciągłą ewolucję ram prawnych regulujących zatrudnienie w kontekście szybko zmieniających się wymagań rynkowych.